روغن ترانس عیب یابی ترانس قدرت و نحوه تست روغن ترانس

روغن ترانسفورماتور :
همانگونه كه می دانيم از يک نوع روغن مخصوص برای خنک كردن ترانسفورماتور استفاده می شود، به اين نحو كه تانک ترانسفورماتور را پر از روغن كرده و سيم پيچ ها را درون آن قرار می دهند. حرارت توليد شده در سيم پيچ ها و هسته ترانسفورماتور به روغن منتقل شده و باعث خنک شدن سيم پيچ ها و هسته می شود. در غير اين صورت ممكن است حرارت اضافی باعث شكست عايق بندی سيم پيچ ها و در نهايت باعث سوختن ترانس شود.
با مراجعه به مشخصات روغن يک ترانسفورماتور آزمايش های مربوط به طبيعت فيزيكی آن عبارتند از غلظت، نقطه اشتعال در محيط بسته و نقطه ريزش. غلظت روغن در غلظت سنج های شيشه ای كه بر اساس استاندارد درجه بندی شده اندازه گيری می شود درجه حرارت برای تعيين غلظت بين 15 تا 20 درجه سانتيگراد می باشد.
نقطه اشتعال در محيط بسته، درجه حرارتی است، كه در آن گازهای جمع شده بالای روغن شعله ور می گردد. و برای جلوگيری از تلفات اضافی روغن توسط تبخير، نقطه اشتعال بايد ثابت نگه داشته شود. دانسيته روغن جزء مشخصات روغن بوده و ماكزيمم حد دانسيته روغن 0.895 ml/cm در دمای °20 می باشد.
مشخصه ديگر روغن نقطه ريزش می باشد و آن كمترين درجه حرارتی است كه در آن حرارت روغن می تواند جاری شود.اما مهمترين آزمايشی كه بر روی روغن ترانس انجام می گيرد، مربوط به ميزان عايق بودن روغن می باشد.
چون همانطور كه می دانيم روغن علاوه بر خاصيت خنک كردن به عنوان عايق نيز عمل می كند و مانع اتصال سيم پيچ ها به بدنه يا تانک ترانس می شود.
قدرت عايق روغن به طور زياد تحت تأثير ناخالصی های موجود در روغن می باشد و اين ناخالصی ها می توانند پوسته های فاسد شده پوشش تانک روغن، رطوبت و همچنين كربن و يا تركيب اين ها باشد.
بعضی اوقات امكان وجود يک عيب و اشكال الكتريكی در ترانسفورماتور به موجب متصاعد شدن گازهایی از روغن وجود دارد. همچنين تجزيه گازهای جمع شده در رله بوخهلتز می تواند بسيار مفيد باشد.

عیب یابی ترانس معیوب :
دستگاه مگر :
هر وقت كه ترانسفورماتوری در خطوط توزيع به عللی خراب می شود، آن را به قسمت تعميرگاه ترانس انتقال می دهند و سپس آزمايش هايی را بر روی آن انجام می دهند. يكی از آزمايش هايی كه معمولاً موقعی كه سيم پيچ سوخته و يا قطع است انجام می شود، آزمايش اندازه گيری مقدار مقاومت اهمی سيم پيچ ها و ميزان عايق سيم پيچ ها نسبت به بدنه می باشد. طريقه كار مگر بدين صورت است كه با چرخاندن دسته محرک يا همان هندل دستی دستگاه شروع به توليد ولتاژ DC می كند. سيم های مثبت و منفی مگر به سيم پيچ معيوب كه متصل باشند با اعمال اين ولتاژ به آنها مقاومت آنها اندازه گيری می شود و هرچه عقربه به سمت بی نهايت برود عايق بهتری خواهيم داشت. و اگر به سمت صفر ميل كند مقاومت كمتری خواهيم داشت. بر روی دستگاه مگر رنجی وجود دارد كه بر روی آن ولتاژهای 1250 و2500 و5000 نوشته شده است كه معمولاً رنج 2500 را برای اتصال سيم پيچ فشار ضعيف به بدنه و رنج 5000 را برای سيم پيچ فشار قوی و بدنه بكار می برند.

دستگاه تستر روغن ترانسفورماتور :
اين دستگاه ميزان غلظت عايق روغن داخل ترانسفورماتور را اندازه گيری می كند، اين دستگاه با برق 220V تغذيه می شود و ولتاژ توليدی آن از 0 تا 60KV می باشد. اين دستگاه به دو صورت اتوماتيک و دستی كار می كند كه با چرخاندن سلكتور ولتاژ، ولتاژ فشار قوی به روغن اعمال می شود. تا زمانی كه شكست عايقی در روغن ايجاد شود.
دو الكترود در فاصله 2.5mm از یکدیگر قرار می گیرند و ولتاژی كه به روغن اعمال می كنيم در بين اين دو الكترود قرار می گيرد و معمولاً يک ميله اندازه گير يا استاندارد در كنار اين دستگاه وجود دارد. ظرف آزمايش دارای ظرفيت 300cc می باشد. كليدهايی در روی اين دستگاه تعبيه شده است كه هر كدام كار مشخصی را انجام می دهند .يک كليد مخصوص روشن و خاموش كردن می باشد و كليدهای ديگر برای حالت اتوماتيک می باشند. در حالت اتوماتيک خود دستگاه ولتاژ مورد نظر را آنقدر اضافه می كند تا شكست عايقی صورت بگيرد و دستگاه بصورت اتوماتيک قطع كرده و عقربه نشان دهنده روی عدد مشخصی بايستد. معمولاً 6 بار روغن را تست می كنند و ميانگين آنها را با هم جمع می كنند و ميزان عايقی آن را مشخص می كنند. معمولاً در ولتاژ شکست بيشتر از 45KV روغن دارای حالت متعادل و عايق خوبی می باشد.
دماسنج يكی ديگر از تجهيزاتی است كه در ترانسفورماتور مورد استفاده قرار می گيرد، دماسنج در گرمترين قسمت از ترانسفورماتور به كار گذاشته می شود و جهت كنترل درجه حرارت روغن و هسته مورد استفاده قرار می گيرند.